အက်ဆစ်ဆိုးဆေးများ၊ တိုက်ရိုက်ဆိုးဆေးများနှင့် ဓာတ်ပြုဆိုးဆေးများအားလုံးသည် ရေတွင်ပျော်ဝင်နိုင်သော ဆိုးဆေးများဖြစ်သည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် ထွက်ရှိမှုမှာ တန်ချိန် ၃၀,၀၀၀၊ တန်ချိန် ၂၀,၀၀၀ နှင့် တန်ချိန် ၄၅,၀၀၀ အသီးသီးဖြစ်သည်။ သို့သော်၊ ကျွန်ုပ်၏နိုင်ငံ၏ ဆိုးဆေးလုပ်ငန်းများသည် ကြာရှည်စွာ ဖွဲ့စည်းပုံဆိုးဆေးအသစ်များ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် သုတေသနကို ပိုမိုအာရုံစိုက်ခဲ့ပြီး ဆိုးဆေးများ၏ post-processing သုတေသနမှာ အတော်လေး အားနည်းခဲ့သည်။ ရေတွင်ပျော်ဝင်နိုင်သော ဆိုးဆေးများအတွက် အသုံးများသော စံသတ်မှတ်ရေး ဓာတ်ကူပစ္စည်းများတွင် ဆိုဒီယမ်ဆာလဖိတ် (ဆိုဒီယမ်ဆာလဖိတ်)၊ ဒက်စထရင်၊ ကစီဓာတ်ဆင်းသက်ပစ္စည်းများ၊ သကြား၊ ယူရီးယား၊ နက်ဖ်သလင်း ဖော်မယ်ဒီဟိုက် ဆာလဖိုနိတ် စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ ဤစံသတ်မှတ်ရေး ဓာတ်ကူပစ္စည်းများကို လိုအပ်သောအစွမ်းသတ္တိရရှိရန် မူရင်းဆိုးဆေးနှင့် အချိုးကျရောစပ်ထားသော်လည်း ပုံနှိပ်ခြင်းနှင့် ဆိုးဆေးလုပ်ငန်းတွင် မတူညီသော ပုံနှိပ်ခြင်းနှင့် ဆိုးဆေးလုပ်ငန်းစဉ်များ၏ လိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်ခြင်း မရှိပါ။ အထက်ဖော်ပြပါ ဆိုးဆေးပျော့ဆေးများသည် ကုန်ကျစရိတ် အတော်လေး နည်းပါးသော်လည်း ၎င်းတို့တွင် ရေစိုခံနိုင်စွမ်းနှင့် ရေတွင်ပျော်ဝင်နိုင်စွမ်း ညံ့ဖျင်းသောကြောင့် နိုင်ငံတကာဈေးကွက်၏ လိုအပ်ချက်များနှင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် လုပ်ဆောင်ရန် ခက်ခဲပြီး မူရင်းဆိုးဆေးများအဖြစ်သာ တင်ပို့နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ရေတွင်ပျော်ဝင်နိုင်သော ဆိုးဆေးများကို စီးပွားဖြစ်ထုတ်လုပ်ရာတွင် ဆိုးဆေးများ၏ ရေစိုနိုင်မှုနှင့် ရေတွင်ပျော်ဝင်နိုင်မှုတို့သည် အရေးတကြီးဖြေရှင်းရန် လိုအပ်သော ပြဿနာများဖြစ်ပြီး သက်ဆိုင်ရာ ဖြည့်စွက်ပစ္စည်းများကို အားကိုးရမည်ဖြစ်သည်။

ဆိုးဆေးစိုစွတ်မှုကုသမှု
ယေဘုယျအားဖြင့် ရေစိုခြင်းဆိုသည်မှာ မျက်နှာပြင်ပေါ်ရှိ အရည်တစ်ခု (ဓာတ်ငွေ့ဖြစ်သင့်သည်) ကို အခြားအရည်တစ်ခုဖြင့် အစားထိုးခြင်းဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် အမှုန့် သို့မဟုတ် အမှုန်မျက်နှာပြင်သည် ဓာတ်ငွေ့/အစိုင်အခဲမျက်နှာပြင်ဖြစ်သင့်ပြီး ရေစိုခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်သည် အမှုန်များ၏ မျက်နှာပြင်ပေါ်ရှိ ဓာတ်ငွေ့ကို အရည် (ရေ) အစားထိုးသည့်အချိန်ဖြစ်သည်။ ရေစိုခြင်းသည် မျက်နှာပြင်ပေါ်ရှိ အရာဝတ္ထုများအကြား ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာလုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း မြင်နိုင်သည်။ ဆိုးဆေးပြီးနောက် ကုသမှုတွင် ရေစိုခြင်းသည် မကြာခဏ အရေးကြီးသောအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်လေ့ရှိသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ဆိုးဆေးကို အမှုန့် သို့မဟုတ် အမှုန်ကဲ့သို့သော အစိုင်အခဲအခြေအနေအဖြစ်သို့ ပြုပြင်ပြီး အသုံးပြုနေစဉ် ရေစိုရန်လိုအပ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဆိုးဆေး၏ ရေစိုနိုင်မှုနှုန်းသည် အသုံးချမှုအကျိုးသက်ရောက်မှုကို တိုက်ရိုက်အကျိုးသက်ရောက်စေမည်ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ပျော်ဝင်မှုလုပ်ငန်းစဉ်အတွင်း ဆိုးဆေးကို ရေစိုရန်ခက်ခဲပြီး ရေပေါ်တွင် ပေါလောမျောနေသည်ကို မလိုလားအပ်ပါ။ ယနေ့ခေတ်တွင် ဆိုးဆေးအရည်အသွေးလိုအပ်ချက်များ စဉ်ဆက်မပြတ်တိုးတက်ကောင်းမွန်လာခြင်းနှင့်အတူ ရေစိုစွမ်းဆောင်ရည်သည် ဆိုးဆေးများ၏ အရည်အသွေးကို တိုင်းတာရန် အညွှန်းကိန်းများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။ ရေ၏ မျက်နှာပြင်စွမ်းအင်သည် ၂၀ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်တွင် 72.75mN/m2 ရှိပြီး အပူချိန်တိုးလာသည်နှင့်အမျှ လျော့ကျသွားပြီး အစိုင်အခဲများ၏ မျက်နှာပြင်စွမ်းအင်မှာ အခြေခံအားဖြင့် မပြောင်းလဲဘဲ ယေဘုယျအားဖြင့် 100mN/m2 အောက်တွင် ရှိသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် သတ္တုများနှင့် ၎င်းတို့၏အောက်ဆိုဒ်များ၊ အင်အော်ဂဲနစ်ဆားများ စသည်တို့သည် ရေစိုလွယ်ပြီး မျက်နှာပြင်စွမ်းအင်မြင့်မားခြင်းဟုခေါ်သည်။ အစိုင်အခဲအော်ဂဲနစ်များနှင့် ပိုလီမာများ၏ မျက်နှာပြင်စွမ်းအင်သည် ယေဘုယျအရည်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်နိုင်ပြီး မျက်နှာပြင်စွမ်းအင်နိမ့်ခြင်းဟုခေါ်သော်လည်း အစိုင်အခဲအမှုန်အရွယ်အစားနှင့် porosity အဆင့်အလိုက် ပြောင်းလဲသည်။ အမှုန်အရွယ်အစားသေးငယ်လေ၊ porous ဖွဲ့စည်းမှုအဆင့် ပိုများလေဖြစ်ပြီး မျက်နှာပြင်စွမ်းအင်မြင့်မားလေ၊ အရွယ်အစားသည် substrate ပေါ်တွင် မူတည်သည်။ ထို့ကြောင့် ဆိုးဆေး၏ အမှုန်အရွယ်အစားသည် သေးငယ်ရမည်။ ဆိုးဆေးကို ဆားနယ်ခြင်းနှင့် မတူညီသောမီဒီယာများတွင် ကြိတ်ခွဲခြင်းကဲ့သို့သော စီးပွားဖြစ်လုပ်ဆောင်မှုဖြင့် ပြုပြင်ပြီးနောက် ဆိုးဆေး၏ အမှုန်အရွယ်အစားသည် ပိုမိုသေးငယ်လာပြီး ပုံဆောင်ခဲများ လျော့နည်းသွားပြီး ပုံဆောင်ခဲအဆင့် ပြောင်းလဲသွားသောကြောင့် ဆိုးဆေး၏ မျက်နှာပြင်စွမ်းအင်ကို တိုးတက်စေပြီး ရေစိုခြင်းကို လွယ်ကူစေသည်။

အက်ဆစ်ဆိုးဆေးများ၏ ပျော်ဝင်နိုင်စွမ်းကုသမှု
ရေချိုးအချိုးအစားနည်းပါးခြင်းနှင့် စဉ်ဆက်မပြတ်ဆိုးဆေးနည်းပညာကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့် ပုံနှိပ်ခြင်းနှင့် ဆိုးဆေးဆိုးခြင်းတွင် အလိုအလျောက်လုပ်ဆောင်မှုအဆင့်ကို အဆက်မပြတ်တိုးတက်စေခဲ့သည်။ အလိုအလျောက်ဖြည့်ပစ္စည်းများနှင့် အနှစ်များပေါ်ပေါက်လာခြင်းနှင့် အရည်ဆိုးဆေးများမိတ်ဆက်ခြင်းအတွက် မြင့်မားသောအာရုံစူးစိုက်မှုနှင့် မြင့်မားသောတည်ငြိမ်မှုရှိသော ဆိုးဆေးအရည်များနှင့် ပုံနှိပ်အနှစ်များကို ပြင်ဆင်ရန်လိုအပ်သည်။ သို့သော်၊ အိမ်သုံးဆိုးဆေးထုတ်ကုန်များတွင် အက်ဆစ်ဓာတ်၊ ဓာတ်ပြုမှုနှင့် တိုက်ရိုက်ဆိုးဆေးများ၏ ပျော်ဝင်နိုင်မှုမှာ အထူးသဖြင့် အက်ဆစ်ဆိုးဆေးများအတွက် 100g/L ခန့်သာရှိသည်။ အချို့မျိုးကွဲများသည် 20g/L ခန့်သာရှိသည်။ ဆိုးဆေး၏ ပျော်ဝင်နိုင်မှုသည် ဆိုးဆေး၏ မော်လီကျူးဖွဲ့စည်းပုံနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ မော်လီကျူးအလေးချိန်မြင့်ပြီး ဆာလ်ဖိုနစ်အက်ဆစ်အုပ်စုနည်းလေ၊ ပျော်ဝင်နိုင်မှုနိမ့်လေ၊ မဟုတ်ပါက ပျော်ဝင်နိုင်မှုနိမ့်လေဖြစ်သည်။ ထို့အပြင်၊ ဆိုးဆေးများ၏ စီးပွားဖြစ်လုပ်ဆောင်မှုသည် အလွန်အရေးကြီးပြီး ဆိုးဆေး၏ ပုံဆောင်ခဲများဖြစ်ပေါ်စေသည့်နည်းလမ်း၊ ကြိတ်ခွဲမှုအဆင့်၊ အမှုန်အရွယ်အစား၊ ဖြည့်စွက်ပစ္စည်းများထည့်သွင်းခြင်းစသည်တို့ အပါအဝင် ဆိုးဆေး၏ ပျော်ဝင်နိုင်မှုအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိလိမ့်မည်။ ဆိုးဆေးသည် အိုင်းယွန်းဖြစ်စေရန် ပိုမိုလွယ်ကူလေ၊ ရေတွင် ပျော်ဝင်နိုင်မှု မြင့်မားလေဖြစ်သည်။ သို့သော်၊ ရိုးရာဆိုးဆေးများကို စီးပွားဖြစ်ထုတ်လုပ်ခြင်းနှင့် စံသတ်မှတ်ခြင်းသည် ဆိုဒီယမ်ဆာလဖိတ်နှင့် ဆားကဲ့သို့သော အီလက်ထရိုလိုက်များစွာပေါ်တွင် အခြေခံသည်။ ရေတွင် Na+ များစွာပါဝင်ခြင်းသည် ရေတွင် ဆိုးဆေးပျော်ဝင်မှုကို လျော့နည်းစေသည်။ ထို့ကြောင့် ရေတွင်ပျော်ဝင်နိုင်သော ဆိုးဆေးများ၏ ပျော်ဝင်မှုကို မြှင့်တင်ရန်အတွက်၊ ဦးစွာ စီးပွားဖြစ်ဆိုးဆေးများတွင် အီလက်ထရိုလိုက်ကို မထည့်ပါနှင့်။

ဖြည့်စွက်ပစ္စည်းများနှင့် ပျော်ဝင်နိုင်မှု
⑴ အယ်လ်ကိုဟော ဒြပ်ပေါင်းနှင့် ယူရီးယား တွဲဖက်ပျော်ဝင်ပစ္စည်း
ရေတွင်ပျော်ဝင်နိုင်သောဆိုးဆေးများတွင် ဆာလ်ဖိုနစ်အက်ဆစ်အုပ်စုနှင့် ကာဘောက်ဆီလစ်အက်ဆစ်အုပ်စု အရေအတွက်အချို့ပါဝင်သောကြောင့် ဆိုးဆေးအမှုန်များသည် ရေအရည်တွင် အလွယ်တကူပြိုကွဲပြီး အနုတ်လက္ခဏာအားသွင်းမှုအချို့ပါရှိသည်။ ဟိုက်ဒရိုဂျင်နှောင်ကြိုးဖွဲ့စည်းသည့်အုပ်စုပါ၀င်သော တွဲဖက်ပျော်ဝင်ပစ္စည်းကိုထည့်သောအခါ ဆိုးဆေးအိုင်းယွန်းများ၏မျက်နှာပြင်တွင် ရေဓာတ်ပါဝင်သောအိုင်းယွန်းများ၏အကာအကွယ်အလွှာတစ်ခုဖြစ်ပေါ်လာပြီး ၎င်းသည် ဆိုးဆေးမော်လီကျူးများ၏ အိုင်းယွန်းဖြစ်စဉ်နှင့် ပျော်ဝင်မှုကို မြှင့်တင်ပေးပြီး ပျော်ဝင်နိုင်မှုကို မြှင့်တင်ပေးသည်။ ဒိုင်အီသလင်းဂလိုင်ကောအီသာ၊ သီယိုဒီအီသနော၊ ပိုလီအီသနောဂလိုင်ကောစသည့် ပိုလီအောလ်များကို ရေတွင်ပျော်ဝင်နိုင်သောဆိုးဆေးများအတွက် အရန်ပျော်ဝင်ပစ္စည်းများအဖြစ် အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် ဆိုးဆေးနှင့် ဟိုက်ဒရိုဂျင်နှောင်ကြိုးဖွဲ့စည်းနိုင်သောကြောင့် ဆိုးဆေးအိုင်းယွန်း၏မျက်နှာပြင်သည် ရေဓာတ်ပါဝင်သောအိုင်းယွန်းများ၏အကာအကွယ်အလွှာတစ်ခုဖြစ်ပေါ်စေပြီး ဆိုးဆေးမော်လီကျူးများ၏ စုစည်းမှုနှင့် မော်လီကျူးများအကြား အပြန်အလှန်အကျိုးသက်ရောက်မှုကို ကာကွယ်ပေးပြီး ဆိုးဆေး၏ အိုင်းယွန်းဖြစ်စဉ်နှင့် ပြိုကွဲမှုကို မြှင့်တင်ပေးသည်။
⑵အိုင်းယွန်းမဟုတ်သော မျက်နှာပြင်ပစ္စည်း
ဆိုးဆေးထဲသို့ non-ionic surfactant အချို့ထည့်ခြင်းသည် ဆိုးဆေးမော်လီကျူးများနှင့် မော်လီကျူးများအကြား ချည်နှောင်အားကို အားနည်းစေပြီး ionization ကို အရှိန်မြှင့်ပေးကာ ရေတွင် ဆိုးဆေးမော်လီကျူးများကို micelles များဖြစ်ပေါ်စေပြီး ၎င်းသည် ပျံ့နှံ့မှုကောင်းမွန်သည်။ Polar ဆိုးဆေးများသည် micelles များကို ဖွဲ့စည်းသည်။ ပျော်ဝင်စေသော မော်လီကျူးများသည် polyoxyethylene ether သို့မဟုတ် ester ကဲ့သို့သော ပျော်ဝင်မှုကို မြှင့်တင်ရန်အတွက် မော်လီကျူးများအကြား လိုက်ဖက်ညီမှုကွန်ရက်ကို ဖွဲ့စည်းသည်။ သို့သော်၊ co-solvent မော်လီကျူးတွင် hydrophobic group အားကောင်းခြင်းမရှိပါက၊ ဆိုးဆေးဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားသော micelle ပေါ်တွင် ပျံ့နှံ့မှုနှင့် ပျော်ဝင်မှုအကျိုးသက်ရောက်မှု အားနည်းပြီး ပျော်ဝင်မှုမှာ သိသိသာသာ တိုးလာမည်မဟုတ်ပါ။ ထို့ကြောင့်၊ ဆိုးဆေးများနှင့် hydrophobic ချည်နှောင်မှုများကို ဖွဲ့စည်းနိုင်သည့် aromatic rings များပါ၀င်သော ပျော်ဝင်ပစ္စည်းများကို ရွေးချယ်ရန် ကြိုးစားပါ။ ဥပမာအားဖြင့်၊ alkylphenol polyoxyethylene ether၊ polyoxyethylene sorbitan ester emulsifier နှင့် polyalkylphenylphenol polyoxyethylene ether ကဲ့သို့သော အခြားပစ္စည်းများ။
⑶ လစ်ဂနိုဆာလ်ဖိုနိတ် ပျံ့နှံ့စေသောပစ္စည်း
ပျံ့နှံ့စေသည့်ပစ္စည်းသည် ဆိုးဆေး၏ ပျော်ဝင်နိုင်စွမ်းအပေါ် များစွာလွှမ်းမိုးမှုရှိသည်။ ဆိုးဆေး၏ဖွဲ့စည်းပုံအရ ကောင်းမွန်သော ပျံ့နှံ့စေသည့်ပစ္စည်းကို ရွေးချယ်ခြင်းသည် ဆိုးဆေး၏ ပျော်ဝင်နိုင်စွမ်းကို သိသိသာသာ မြှင့်တင်ပေးလိမ့်မည်။ ရေတွင်ပျော်ဝင်နိုင်သော ဆိုးဆေးများတွင် ၎င်းသည် ဆိုးဆေးမော်လီကျူးများအကြား အပြန်အလှန်စုပ်ယူမှု (van der Waals အား) နှင့် စုပုံခြင်းကို ကာကွယ်ရာတွင် အခန်းကဏ္ဍတစ်ခုမှ ပါဝင်ပါသည်။ Lignosulfonate သည် အထိရောက်ဆုံး ပျံ့နှံ့စေသည့်ပစ္စည်းဖြစ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံတွင် ၎င်းနှင့်ပတ်သက်၍ သုတေသနပြုမှုများ ရှိပါသည်။
ပျံ့နှံ့ဆိုးဆေးများ၏ မော်လီကျူးဖွဲ့စည်းပုံတွင် ရေတွင်ပျော်ဝင်လွယ်သော အုပ်စုများ မပါဝင်ဘဲ အားနည်းသော ဝင်ရိုးစွန်းအုပ်စုများသာ ပါဝင်သောကြောင့် ရေတွင်ပျော်ဝင်လွယ်မှု အားနည်းပြီး အမှန်တကယ်ပျော်ဝင်နိုင်မှုမှာ အလွန်နည်းပါးပါသည်။ ပျံ့နှံ့ဆိုးဆေးအများစုသည် ရေတွင် ၂၅ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်တွင်သာ ပျော်ဝင်နိုင်သည်။ ၁ မှ ၁၀ မီလီဂရမ်/လီတာ အထိ ပျော်ဝင်နိုင်သည်။
ဖြန့်ဝေဆိုးဆေးများ၏ ပျော်ဝင်နိုင်မှုသည် အောက်ပါအချက်များနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။
မော်လီကျူးဖွဲ့စည်းပုံ
“ဆိုးဆေးမော်လီကျူး၏ hydrophobic အပိုင်း လျော့နည်းလာပြီး hydrophilic အပိုင်း (polar အုပ်စုများ၏ အရည်အသွေးနှင့် အရေအတွက်) တိုးလာသည်နှင့်အမျှ ရေတွင် disperse dyes များ၏ ပျော်ဝင်နိုင်စွမ်း တိုးလာပါသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ နှိုင်းရမော်လီကျူးဒြပ်ထု နည်းပါးပြီး -OH နှင့် -NH2 ကဲ့သို့သော ပိုလာအုပ်စု အားနည်းသော ဆိုးဆေးများ၏ ပျော်ဝင်နိုင်စွမ်း မြင့်မားလာမည်ဖြစ်သည်။ နှိုင်းရမော်လီကျူးဒြပ်ထု ကြီးမားပြီး ပိုလာအုပ်စု အားနည်းသော ဆိုးဆေးများ နည်းပါးခြင်းသည် ပျော်ဝင်နိုင်စွမ်း နည်းပါးသည်။ ဥပမာအားဖြင့်၊ Disperse Red (I) သည် ၎င်း၏ M=321 ဖြစ်ပြီး ၂၅ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်တွင် ပျော်ဝင်နိုင်စွမ်း 0.1 မီလီဂရမ်/လီတာထက်နည်းပြီး ၈၀ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်တွင် ပျော်ဝင်နိုင်စွမ်း 1.2 မီလီဂရမ်/လီတာဖြစ်သည်။ Disperse Red (II) သည် M=352 ဖြစ်ပြီး ၂၅ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်တွင် ပျော်ဝင်နိုင်စွမ်း 7.1 မီလီဂရမ်/လီတာဖြစ်ပြီး ၈၀ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်တွင် ပျော်ဝင်နိုင်စွမ်း 240 မီလီဂရမ်/လီတာဖြစ်သည်။”
ပျံ့နှံ့စေသောပစ္စည်း
အမှုန့်ဖြန့်ဖြူးဆိုးဆေးများတွင် သန့်စင်သောဆိုးဆေးပါဝင်မှုမှာ ယေဘုယျအားဖြင့် ၄၀% မှ ၆၀% အထိရှိပြီး ကျန်တာများမှာ ပျံ့နှံ့စေသောပစ္စည်းများ၊ ဖုန်မှုန့်ဒဏ်ခံနိုင်သောပစ္စည်းများ၊ အကာအကွယ်ပေးသောပစ္စည်းများ၊ ဆိုဒီယမ်ဆာလဖိတ်စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့တွင် ပျံ့နှံ့စေသောပစ္စည်းသည် ပိုမိုများပြားသောအချိုးအစားရှိသည်။
ပျံ့နှံ့စေသည့်ပစ္စည်း (ပျံ့နှံ့စေသည့်ပစ္စည်း) သည် ဆိုးဆေး၏ သေးငယ်သော ပုံဆောင်ခဲအမှုန်များကို ရေတွင်ပျော်ဝင်သော ကော်လွိုင်းအမှုန်များအဖြစ် ဖုံးအုပ်နိုင်ပြီး ရေတွင်တည်ငြိမ်စွာ ပျံ့နှံ့နိုင်သည်။ အရေးပါသော မိုက်ဆဲလ်ပါဝင်မှု ကျော်လွန်သွားပြီးနောက် မိုက်ဆဲလ်များလည်း ဖြစ်ပေါ်လာမည်ဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် ဆိုးဆေး၏ ပုံဆောင်ခဲအမှုန်ငယ်များ၏ အစိတ်အပိုင်းအချို့ကို လျော့ကျစေမည်ဖြစ်သည်။ မိုက်ဆဲလ်များတွင် ပျော်ဝင်သွားသောအခါ “ပျော်ဝင်ခြင်း” ဖြစ်စဉ်ဟုခေါ်သော ဖြစ်စဉ်ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ဆိုးဆေး၏ ပျော်ဝင်နိုင်မှုကို တိုးမြင့်စေသည်။ ထို့အပြင်၊ ပျံ့နှံ့စေသည့်ပစ္စည်း၏ အရည်အသွေးကောင်းမွန်ပြီး ပါဝင်မှုမြင့်မားလေ၊ ပျော်ဝင်ခြင်းနှင့် ပျော်ဝင်ခြင်းအကျိုးသက်ရောက်မှု ပိုမိုကောင်းမွန်လေဖြစ်သည်။
မတူညီသောဖွဲ့စည်းပုံများ၏ ပျံ့နှံ့ဆိုးဆေးများအပေါ် ပျံ့နှံ့စေသည့်ပစ္စည်း၏ ပျော်ဝင်စေသည့်အာနိသင်သည် မတူညီကြောင်းနှင့် ကွာခြားချက်မှာ အလွန်ကြီးမားကြောင်း သတိပြုသင့်သည်။ ရေအပူချိန်တိုးလာသည်နှင့်အမျှ ပျံ့နှံ့ဆိုးဆေးများအပေါ် ပျံ့နှံ့စေသည့်ပစ္စည်း၏ ပျော်ဝင်စေသည့်အာနိသင် လျော့နည်းသွားပြီး ရေအပူချိန်၏ ပျံ့နှံ့ဆိုးဆေးများအပေါ် သက်ရောက်မှုနှင့် တစ်ထပ်တည်းပင်ဖြစ်သည်။ ပျော်ဝင်နိုင်မှု၏ အာနိသင်မှာ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။
ပျံ့နှံ့ဆိုးဆေးနှင့် ပျံ့နှံ့ပစ္စည်း၏ hydrophobic crystal အမှုန်များသည် hydrophilic colloidal အမှုန်များဖွဲ့စည်းပြီးနောက်၊ ၎င်း၏ ပျံ့နှံ့မှုတည်ငြိမ်မှုကို သိသိသာသာတိုးတက်ကောင်းမွန်လာမည်ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင်၊ ဤဆိုးဆေး colloidal အမှုန်များသည် ဆိုးဆေးဆိုးခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်အတွင်း ဆိုးဆေးများကို "ထောက်ပံ့ပေး" သည့်အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည်။ ပျော်ဝင်နေသောအခြေအနေရှိ ဆိုးဆေးမော်လီကျူးများကို အမျှင်မှစုပ်ယူပြီးနောက်၊ colloidal အမှုန်များတွင် "သိုလှောင်ထားသော" ဆိုးဆေးကို ဆိုးဆေး၏ ပျော်ဝင်မှုဟန်ချက်ညီမှုကို ထိန်းသိမ်းရန် အချိန်မီထုတ်လွှတ်မည်ဖြစ်သည်။
ပျံ့နှံ့နေသော ဆိုးဆေးတွင် ပျံ့နှံ့နေသော ဆိုးဆေး၏ အခြေအနေ
၁-ပျံ့နှံ့စေသော မော်လီကျူး
၂-ဆိုးဆေး ပုံဆောင်ခဲများ (ပျော်ဝင်ခြင်း)
၃-ပျံ့နှံ့နိုင်သော မိုက်ဆဲလ်
၄-ဆိုးဆေး မော်လီကျူးတစ်ခုတည်း (ပျော်ဝင်)
၅-ဆိုးဆေးအစေ့
၆-ပျံ့နှံ့နိုင်သော lipophilic base
၇-ပျံ့နှံ့နိုင်သော ရေဓာတ်ပါဝင်သော ဘေ့စ်
၈-ဆိုဒီယမ် အိုင်းယွန်း (Na+)
ဆိုးဆေးပုံဆောင်ခဲ ၉ ခုပါဝင်သော အမှုန်အမွှားများ
သို့သော်၊ ဆိုးဆေးနှင့် ပျံ့နှံ့စေသည့်ပစ္စည်းကြားရှိ “ပေါင်းစပ်မှု” အလွန်များပြားပါက၊ ဆိုးဆေးမော်လီကျူးတစ်ခုတည်း၏ “ထောက်ပံ့မှု” နောက်ကျကျန်နေမည် သို့မဟုတ် “ထောက်ပံ့မှုသည် ဝယ်လိုအားထက် ကျော်လွန်” သည့် ဖြစ်စဉ် ဖြစ်ပေါ်လိမ့်မည်။ ထို့ကြောင့်၊ ၎င်းသည် ဆိုးဆေးနှုန်းကို တိုက်ရိုက်လျှော့ချပေးပြီး ဆိုးဆေးရာခိုင်နှုန်းကို ဟန်ချက်ညီစေကာ ဆိုးဆေးနှေးကွေးပြီး အရောင်ဖျော့ဖျော့ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
ပျံ့နှံ့စေသောပစ္စည်းများ ရွေးချယ်အသုံးပြုသည့်အခါ ဆိုးဆေး၏ ပျံ့နှံ့မှုတည်ငြိမ်မှုကိုသာမက ဆိုးဆေး၏အရောင်အပေါ် သက်ရောက်မှုကိုပါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားသင့်ကြောင်း မြင်တွေ့နိုင်ပါသည်။
(၃) ဆိုးဆေးရည် အပူချိန်
ရေအပူချိန်မြင့်တက်လာသည်နှင့်အမျှ ရေထဲတွင် ပျံ့နှံ့ဆိုးဆေးများ၏ ပျော်ဝင်နိုင်မှု တိုးလာပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့်၊ ၈၀°C ရေတွင် ပျံ့နှံ့အဝါရောင်၏ ပျော်ဝင်နိုင်မှုသည် ၂၅°C တွင်ထက် ၁၈ ဆ ပိုများပါသည်။ ၈၀°C ရေတွင် ပျံ့နှံ့အနီရောင်၏ ပျော်ဝင်နိုင်မှုသည် ၂၅°C တွင်ထက် ၃၃ ဆ ပိုများပါသည်။ ၈၀°C ရေတွင် ပျံ့နှံ့အပြာရောင်၏ ပျော်ဝင်နိုင်မှုသည် ၂၅°C တွင်ထက် ၃၇ ဆ ပိုများပါသည်။ ရေအပူချိန် ၁၀၀°C ထက်ကျော်လွန်ပါက ပျံ့နှံ့ဆိုးဆေးများ၏ ပျော်ဝင်နိုင်မှုသည် ပိုမိုမြင့်တက်လာမည်ဖြစ်သည်။
အထူးသတိပေးချက်တစ်ခုရှိပါတယ်- ပျံ့နှံ့ဆိုးဆေးတွေရဲ့ ပျော်ဝင်နိုင်စွမ်းက လက်တွေ့အသုံးချမှုတွေအတွက် မမြင်ရတဲ့အန္တရာယ်တွေကို ယူဆောင်လာပါလိမ့်မယ်။ ဥပမာအားဖြင့်၊ ဆိုးဆေးအရည်ကို မညီမျှစွာအပူပေးတဲ့အခါ အပူချိန်မြင့်တဲ့ ဆိုးဆေးအရည်ဟာ အပူချိန်နိမ့်တဲ့နေရာကို စီးဆင်းသွားပါတယ်။ ရေအပူချိန်ကျဆင်းလာတာနဲ့အမျှ ဆိုးဆေးအရည်ဟာ supersaturated ဖြစ်လာပြီး ပျော်ဝင်နေတဲ့ ဆိုးဆေးဟာ စုပုံလာပြီး ဆိုးဆေးပုံဆောင်ခဲအစေ့တွေ ကြီးထွားလာပြီး ပျော်ဝင်နိုင်စွမ်း လျော့ကျသွားပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဆိုးဆေးစုပ်ယူမှုကို လျော့နည်းစေပါတယ်။
(လေး) ဆိုးဆေးပုံဆောင်ခဲပုံစံ
အချို့သော disperse dyes များတွင် “isomorphism” ဖြစ်စဉ်ရှိသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ၊ ထုတ်လုပ်မှုလုပ်ငန်းစဉ်တွင် မတူညီသော disperse နည်းပညာကြောင့် တူညီသော disperse dye သည် အပ်များ၊ ချောင်းများ၊ အလွှာများ၊ အစေ့များနှင့် ဘလောက်များကဲ့သို့သော ပုံဆောင်ခဲပုံစံများစွာကို ဖြစ်ပေါ်စေလိမ့်မည်။ အသုံးချမှုလုပ်ငန်းစဉ်တွင်၊ အထူးသဖြင့် ၁၃၀ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်တွင် ဆေးဆိုးသည့်အခါ၊ ပိုမိုမတည်ငြိမ်သော ပုံဆောင်ခဲပုံစံသည် ပိုမိုတည်ငြိမ်သော ပုံဆောင်ခဲပုံစံသို့ ပြောင်းလဲသွားလိမ့်မည်။
ပိုမိုတည်ငြိမ်သော ပုံဆောင်ခဲပုံစံသည် ပျော်ဝင်နိုင်စွမ်း ပိုများပြီး မတည်ငြိမ်သော ပုံဆောင်ခဲပုံစံသည် ပျော်ဝင်နိုင်စွမ်း အတော်လေး နည်းပါးကြောင်း သတိပြုသင့်သည်။ ၎င်းသည် ဆိုးဆေးစုပ်ယူမှုနှုန်းနှင့် ဆိုးဆေးစုပ်ယူမှုရာခိုင်နှုန်းကို တိုက်ရိုက်အကျိုးသက်ရောက်စေမည်ဖြစ်သည်။
(၅) အမှုန်အရွယ်အစား
ယေဘုယျအားဖြင့် အမှုန်ငယ်များပါသော ဆိုးဆေးများသည် ပျော်ဝင်နိုင်စွမ်း မြင့်မားပြီး ပျံ့နှံ့မှုတည်ငြိမ်မှု ကောင်းမွန်သည်။ အမှုန်ကြီးသော ဆိုးဆေးများသည် ပျော်ဝင်နိုင်စွမ်း နည်းပါးပြီး ပျံ့နှံ့မှုတည်ငြိမ်မှု နည်းပါးသည်။
လက်ရှိတွင် ပြည်တွင်းဖြန့်ဖြူးဆိုးဆေးများ၏ အမှုန်အရွယ်အစားသည် ယေဘုယျအားဖြင့် 0.5 ～ 2.0 μm ဖြစ်သည် (မှတ်ချက်- နှစ်မြှုပ်ဆိုးဆေး၏ အမှုန်အရွယ်အစားသည် 0.5 ～ 1.0 μm လိုအပ်သည်)။