ဆိပ်ကမ်းပိတ်ဆို့မှုအခြေအနေသည် ရေတိုအတွင်း တိုးတက်လာမည်မဟုတ်သည့်အပြင် ပိုမိုဆိုးရွားလာနိုင်သောကြောင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကုန်ကျစရိတ်ကို ခန့်မှန်းရန်မလွယ်ကူပါ။ မလိုအပ်သော အငြင်းပွားမှုများကို ရှောင်ရှားရန်အတွက် နိုင်ဂျီးရီးယားနှင့် ကုန်သွယ်မှုပြုလုပ်သည့်အခါ ပို့ကုန်ကုမ္ပဏီအားလုံးသည် FOB စာချုပ်များကို တတ်နိုင်သမျှ လက်မှတ်ရေးထိုးရန် အကြံပြုထားပြီး နိုင်ဂျီးရီးယားဘက်မှ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် အာမခံကို တာဝန်ယူရန် တာဝန်ရှိပါသည်။ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကို ကျွန်ုပ်တို့မှ ကျခံရမည်ဆိုပါက နိုင်ဂျီးရီးယားထိန်းသိမ်းခံရသည့်အချက်များကို အပြည့်အဝထည့်သွင်းစဉ်းစားပြီး ဈေးနှုန်းကို တိုးမြှင့်ရန် အကြံပြုအပ်ပါသည်။

ဆိပ်ကမ်းပိတ်ဆို့မှု ပြင်းထန်စွာဖြစ်ပွားခြင်းကြောင့် ကွန်တိန်နာကုန်တင်ကုန်သည်အများအပြားသည် လာဂို့စ်ဆိပ်ကမ်းလုပ်ငန်းများအပေါ် စိုးရိမ်ဖွယ်ကွင်းဆက်တုံ့ပြန်မှုတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ဆိပ်ကမ်းပိတ်ဆို့မှုဖြစ်နေပြီး ဗလာကွန်တိန်နာအများအပြားသည် ပြည်ပတွင် သောင်တင်နေကာ ကုန်စည်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကုန်ကျစရိတ်မှာ ၆၀၀% မြင့်တက်နေပြီး ကွန်တိန်နာ ၄၀၀၀ ခန့်ကို လေလံတင်ရောင်းချမည်ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံခြားကုန်သည်များသည်လည်း အလုအယက်လုပ်ဆောင်နေကြသည်။

West Africa China Voice News ၏ အဆိုအရ နိုင်ဂျီးရီးယား၏ အလုပ်အများဆုံးဆိပ်ကမ်းများဖြစ်သည့် လာဂို့စ်ရှိ TinCan Island Port နှင့် Apapa Port တို့တွင် ဆိပ်ကမ်းကုန်စည်ပိတ်ဆို့မှုကြောင့် ကုန်ပစ္စည်းအမျိုးမျိုးတင်ဆောင်လာသော သင်္ဘော ၄၃ စင်းထက်မနည်းသည် လာဂို့စ်ရေပြင်တွင် ပိတ်မိနေပါသည်။

ကွန်တိန်နာများ ရပ်တန့်နေခြင်းကြောင့် ကုန်စည်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ကုန်ကျစရိတ်မှာ ၆၀၀% မြင့်တက်ခဲ့ပြီး နိုင်ဂျီးရီးယား၏ သွင်းကုန်ထုတ်ကုန် အရောင်းအဝယ်များလည်း ကမောက်ကမဖြစ်ခဲ့ရသည်။ သွင်းကုန်လုပ်ငန်းရှင်များစွာက ညည်းညူနေကြသော်လည်း ဖြေရှင်းရန်နည်းလမ်းမရှိပါ။ ဆိပ်ကမ်းရှိ နေရာအကန့်အသတ်ရှိသောကြောင့် သင်္ဘောများစွာသည် ဝင်ရောက်ခြင်းနှင့် ကုန်ချခြင်းမပြုလုပ်နိုင်ဘဲ ပင်လယ်ထဲတွင်သာ နေနိုင်သည်။

“Guardian” ၏ အစီရင်ခံစာအရ Apapa ဆိပ်ကမ်းတွင် ဆောက်လုပ်ရေးကြောင့် ဝင်ရောက်သည့်လမ်းတစ်လမ်းကို ပိတ်ထားခဲ့ပြီး ထရပ်ကားများကို အခြားဝင်ရောက်သည့်လမ်း၏ နှစ်ဖက်စလုံးတွင် ရပ်ထားသဖြင့် ယာဉ်ကြောပိတ်ဆို့မှုအတွက် လမ်းကျဉ်းတစ်ခုသာ ကျန်ရှိတော့သည်။ တင်ကန်ကျွန်းဆိပ်ကမ်း၏ အခြေအနေမှာ အတူတူပင်ဖြစ်သည်။ ကွန်တိန်နာများသည် နေရာတိုင်းတွင် နေရာယူထားသည်။ ဆိပ်ကမ်းသို့ ဦးတည်သော လမ်းတစ်လမ်းကို ဆောက်လုပ်ဆဲဖြစ်သည်။ လုံခြုံရေးအစောင့်များသည် တင်သွင်းသူများထံမှ ငွေညှစ်ကြသည်။ ကုန်းတွင်းပိုင်း ၂၀ ကီလိုမီတာ သယ်ယူပို့ဆောင်သော ကွန်တိန်နာတစ်လုံးအတွက် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၀၀၀ ကုန်ကျမည်ဖြစ်သည်။

နိုင်ဂျီးရီးယားဆိပ်ကမ်းအာဏာပိုင် (NPA) မှ နောက်ဆုံးထုတ်ပြန်သော စာရင်းအင်းများအရ လာဂို့စ်ကျောက်ချရာနေရာရှိ အာပါပါဆိပ်ကမ်းတွင် သင်္ဘော ၁၀ စင်း ရပ်တန့်နေကြောင်း သိရသည်။ တင်ကန်တွင် ကုန်ချရန်နေရာ နည်းပါးသောကြောင့် သင်္ဘော ၃၃ စင်း ကျောက်ချရာတွင် ပိတ်မိနေခဲ့သည်။ ရလဒ်အနေဖြင့် လာဂို့စ်ဆိပ်ကမ်းတွင်သာ သင်္ဘော ၄၃ စင်း ဆိုက်ကပ်ရန် စောင့်ဆိုင်းနေသည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အာပါပါဆိပ်ကမ်းသို့ သင်္ဘောအသစ် ၂၅ စင်း ရောက်ရှိလာမည်ဟု မျှော်လင့်ရသည်။

အဆိုပါသတင်းရင်းမြစ်က အခြေအနေအပေါ် စိုးရိမ်ပူပန်နေပုံရပြီး “ယခုနှစ် ပထမနှစ်ဝက်တွင် အရှေ့ဖျားမှ နိုင်ဂျီးရီးယားသို့ ပေ ၂၀ ကွန်တိန်နာ တင်ပို့မှုကုန်ကျစရိတ်မှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၀၀၀ ရှိသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် သင်္ဘောကုမ္ပဏီများသည် တူညီသောဝန်ဆောင်မှုအတွက် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅၅၀၀ မှ ၆၀၀၀ အကြား ကောက်ခံကြသည်။ လက်ရှိဆိပ်ကမ်းပိတ်ဆို့မှုကြောင့် သင်္ဘောကုမ္ပဏီအချို့သည် နိုင်ဂျီးရီးယားသို့ ကုန်ပစ္စည်းများကို အိမ်နီးချင်း ကိုတိုနူးနှင့် အိုင်ဗရီကို့စ်ဆိပ်ကမ်းများသို့ လွှဲပြောင်းရန် ဖိအားပေးခံခဲ့ရသည်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

ဆိပ်ကမ်းပိတ်ဆို့မှု ပြင်းထန်မှုကြောင့် ကွန်တိန်နာကုန်တင်ကုန်ချမှု အများအပြားသည် နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ လာဂို့စ်ဆိပ်ကမ်း၏ လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုကို ပြင်းထန်စွာ ထိခိုက်စေပါသည်။

ဤရည်ရွယ်ချက်အတွက်၊ စက်မှုလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ အကျိုးတူပါဝင်သူများသည် လာဂို့စ်ဆိပ်ကမ်းတွင် ယာဉ်ကြောပိတ်ဆို့မှုကို လျှော့ချရန်အတွက် ကွန်တိန်နာ ၄၀၀၀ ခန့်ကို လေလံတင်ရောင်းချရန် နိုင်ငံအစိုးရအား တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။

အမျိုးသားအဆင့်ဆွေးနွေးပွဲတွင် ပါဝင်သူများက သမ္မတ မူဟာမာဒူ ဘူဟာရီနှင့် ဖက်ဒရယ်အမှုဆောင်ကော်မတီ (FEC) အား နိုင်ဂျီးရီးယားအကောက်ခွန် (NSC) အား အကောက်ခွန်နှင့်ကုန်စည်စီမံခန့်ခွဲမှုဥပဒေ (CEMA) နှင့်အညီ ကုန်ပစ္စည်းများကို လေလံတင်ရောင်းချရန် ညွှန်ကြားရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။

လာဂို့စ်ရှိ အာပါပါနှင့် တင်ကန်ဆိပ်ကမ်းအချို့တွင် ကွန်တိန်နာ ၄၀၀၀ ခန့် သောင်တင်နေကြောင်း သိရှိရပါသည်။

ဤသည်မှာ ဆိပ်ကမ်းပိတ်ဆို့မှုကို ဖြစ်စေရုံသာမက လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုစွမ်းဆောင်ရည်ကို ထိခိုက်စေရုံသာမက သွင်းကုန်လုပ်ငန်းရှင်များသည် ဆက်စပ်ကုန်ကျစရိတ်များစွာကို ထမ်းဆောင်ရန် ဖိအားပေးခံခဲ့ရသည်။ သို့သော် ဒေသခံအကောက်ခွန်ဌာနမှာမူ ဆုံးရှုံးမှုရှိနေပုံရသည်။

ဒေသဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများအရ ကုန်ပစ္စည်းများသည် အကောက်ခွန်ရှင်းလင်းခြင်းမရှိဘဲ ဆိပ်ကမ်းတွင် ရက်ပေါင်း ၃၀ ထက်ပို၍ ရှိနေပါက ရက်လွန်ကုန်ပစ္စည်းများအဖြစ် သတ်မှတ်မည်ဖြစ်သည်။

လာဂို့စ်ဆိပ်ကမ်းရှိ ကုန်ပစ္စည်းများစွာကို ရက်ပေါင်း ၃၀ ကျော် ထိန်းသိမ်းထားပြီး အရှည်ကြာဆုံးမှာ ၇ နှစ်အထိ ကြာမြင့်ကြောင်းနှင့် နောက်ကျကျန်နေသော ကုန်ပစ္စည်းအရေအတွက်မှာ ဆက်လက်တိုးပွားနေဆဲဖြစ်ကြောင်း နားလည်ရပါသည်။

ယင်းအချက်ကိုထောက်ရှု၍ အကျိုးတူပါဝင်သူများက အကောက်ခွန်နှင့် ကုန်စည်စီမံခန့်ခွဲမှုဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့်အညီ ကုန်ပစ္စည်းများကို လေလံတင်ရောင်းချရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။

နိုင်ဂျီးရီးယား အကောက်ခွန်အေးဂျင့်များအသင်း (ANLCA) မှ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးက တင်သွင်းသူအချို့သည် နိုင်ရာ ဘီလီယံပေါင်းများစွာ (ဒေါ်လာ သန်းရာပေါင်းများစွာခန့်) တန်ဖိုးရှိသော ကုန်ပစ္စည်းများကို စွန့်ပစ်ခဲ့ကြသည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ “အဖိုးတန်ပစ္စည်းများပါရှိသော ကွန်တိန်နာကို လပေါင်းများစွာကြာအောင် မတောင်းဆိုခဲ့ဘဲ အကောက်ခွန်ကလည်း ဆိပ်ကမ်းမှ မတင်ပို့ခဲ့ပါ။ ဤတာဝန်မဲ့သော လုပ်ရပ်သည် အလွန်စိတ်ပျက်ဖွယ်ကောင်းပါသည်။”

အသင်းအဖွဲ့၏ စစ်တမ်းရလဒ်များအရ လာဂို့စ်ဆိပ်ကမ်းများရှိ စုစုပေါင်းကုန်စည်၏ ၃၀% ကျော်သည် သောင်တင်နေသော ကုန်စည်များဖြစ်ကြောင်း ပြသနေသည်။ “ဆိပ်ကမ်းတွင် နောက်ကျကျန်နေသော ကုန်စည်များ မရှိစေရန်နှင့် ဗလာကွန်တိန်နာများ လုံလောက်စွာ ပံ့ပိုးပေးရန် အစိုးရတွင် တာဝန်ရှိသည်။”

ကုန်ကျစရိတ်ပြဿနာများကြောင့် အချို့သော သွင်းကုန်လုပ်ငန်းရှင်များသည် ဤကုန်ပစ္စည်းများကို ရှင်းလင်းရန် စိတ်ဝင်စားမှု လျော့နည်းသွားနိုင်ပါသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အကောက်ခွန်ရှင်းလင်းရေးသည် ပေးဆောင်ခြင်းအပါအဝင် ဆုံးရှုံးမှုများကို ပိုမိုဖြစ်စေနိုင်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သွင်းကုန်လုပ်ငန်းရှင်များသည် ဤကုန်ပစ္စည်းများကို ရွေးချယ်၍ စွန့်လွှတ်နိုင်သည်။